Мэрия города Токмок

Токмок шаарынын  социалдык-экономикалык өнүгүүсүнүн
2019-жылдын жыйынтыктары жана
алдыдагы мезгилге карата милдеттери жөнүндө

Токмок шаарынын жергиликтүү өз алдынча башкаруусу Токмок шаарынын 2018-2022-жылдарга орто мөөнөттүү Өнүгүү программасын,ошондой элеКыргыз Республикасынын2018-2022-жылдар мезгилинде Регионалдык саясат Концепциясын, Кыргыз Республикасынын Президентинин “2019-жыл –Региондорду өнүктүрүү жана өлкөнү санариптештирүү жылы” Жарлыгын жана Токмок шаарынын 2019-жылга каралган социалдык-экономикалык өнүгүү программасынишке ашыруунун алкагында шаардын бүтүндөй коомчулугунун тикелей катышуусу аркылуу 2019-жылдын отчеттук мезгилинде социалдык-экономикалык өнүгүү планында белгиленген максаттарга жетишүү жана милдеттерди аткаруу үчүн белгилүү иштерди аткарган.

ӨНӨР ЖАЙЫ

2019-жылдынжыйынтыгы боюнчаТокмок шаарынын өнөр жай секторунда 5 млрд.147,3млн. сомго продукция өндүрүлгөн, бул 2018-жылгасалыштырмалуу (5244,5 млн.сом.) 97,2 млн.сомго азайган., номиналдуу өсүү ыргагы 98,1 % түзгөн.Физикалык көлөмүнүн индекси 97,7 % ды түзөт.

Отчеттук мезгилде бир катар ишканалардынөндүрүш көлөмү азайганы белгиленген. Бул рыноктогу атаандаштыкка байланыштуу болгон. Мисалы «Интер-Гласс» ЖЧКсында 164,4 млн.сомго азайган, себеп айнектин сатуу баасын азайтууга туура келди. Ошондой эле «Вива-Текс» ЖЧКсында боюнча 54,0 млн.сомго, “Каз-Грейн” ЖЧКсында 88,9 млн.сомгочыгырылган продукциялар өзүнүн баасын актабай жаткандыгы белгиленди, «Железобетон» ААКта 38,2 млн.сомго азыраак болду заказ аздыгына байланыштуу.

Чыгарылган буюмдардын түрлөрү боюнча тамак-аш продукциялардан: сүт, нан, макарон азыктары, ошондой эле айнек жанапескоблок,резина жанажелимден жасалганбуюмдарды, шейшеп чыгаруу жогорулаган.

Ошону менен бирге, жүндөн ийрилген жип, токулган буюмдар,кийимдер,фармацевтикалык дарылар жана бетондон жасалган буюмдарды өндүрүү азайганы белгиленген.

Отчеттук мезгилде токтоп турган сүт иштетүүчү завод Россиялык инвестор «Компания «МолПродукт» ЖЧКсытарабынан ишке киргизилди. 2019-жылдын 14-декабырында сыноо иретинде өндүрүштүн төрттөн бир бөлүгү иштетилип көрүлдү. Азыркы учурда ишкананы толугу менен иштетиш үчүн Кыргыз-Россия Фондунан насыя суралып жатат.

Ошону менен бирге 2019-жылыцинк менен капталган полимердик калай такталарды өндүрүү боюнча заводдун ачылышына көмөк көрсөтүлүп жатты. Ишкананын курулушу 2020-жылы башталаары пландалууда.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

  • Компания “МолПродукт” ЖЧКсын толугу менен ишке киргизүүгө көмөк көрсөтүү;
  • “Кыргыз Темир Групп” ЖЧКсынынкурулушунакөмөк көрсөтүү;
  • жаңы ишканаларды түзүү үчүн жаӊы инвесторлорду тартууга шарттарды түзүү;
  • өнөр жай ишканаларынын жетекчилери өндүрүштүн көлөмүнүн өсүү ыргагын жогорулатууну камсыз кылуулары, эмгек өндүрүмдүүлүгүн жогорулатуу жана өндүрүлгөн продукциянын өз наркын төмөндөтүү, өндүрүштү диверсификациялоо жана сатып өткөрүүчү жаңы рынокторду издөө боюнча иштери улантылуулары.

ЭКСПОРТ-ИМПОРТ

2019-жылдын январь-ноябрь айларында Токмок шаарынын тышкы соода жүгүртүүсү  177,2 млн. АКШ долларын түздү, бул өткөн жылдагыдан 104,5 млн. АКШ долларына көбүрөөк.  Импорттун көлөмү — АКШнын 144,9 млн. долларын (2018-жылы 41,4 млн.долл.), экспорттун көлөмү АКШнын 32,2 млн. долларын (2018-жылы – 31,6 млн.долл.) түздү.

Отчеттук  мезгил ичинде  тышкы соода жүгүртүүнүн терс сальдосу   АКШнын 112,7 млн. долларын түздү, былтыркыга салыштырганда (2018 ж-9,5 млн.доллар) 103,2 млн. долларга көбөйгөн.

Шаардын негизги соода өнөктөштөрү КМШ мамлекеттери болуп саналат жана тышкы соода жүгүртүү 71,9 млн. долларды түзүп (40,6 % жалпы тышкы соода жүгүртүүнүн көлөмүнөн), КМШ мамлекеттеринен тышкары 105,2 млн. долларды  (59,3%) түзгөн.

Шаар 47 мамлекет менен тышкы соода операцияларын жүргүзүп, анын ичинен 30 мамлекеттен импорттолсо, 17 мамлекетке экспорттолгон.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

-экономиканын  артыкчылыктуу тармактарын өнүктүрүү, жергиликтүү чийки заттарды  жана материалдык ресурстарды колдонуу менен иштеп жаткан экспортко багытталган жана импортту алмаштыруучу   өндүрүштү чыңдоо жана колдоо боюнча иштерди улантуу.

Курулуш

Экономиканы жана социалдык тармакты өнүктүрүүгө 2019-жылы 1309,6 млн. сомдук капиталдык салымдар жумшалган, өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу баалар менен173,7 млн.сомгоже115,3 % га көбүрөөк болгон.(2018ж-1135,9 млн.сом).

Анын ичинен: түз алынып келинген чет өлкөлүк инвестициялар  845,8 млн. сом, бул пайдаланылган инвестициянын 64,5 % түзөт, өткөн жылга салыштырганда 721,8 млн. сом көбүрөөк тартылган.

Ички инвестициялар:- калктын каражаттарынын жана кайрымдуулук жардам -203,6 млн. сомго же пайдаланылган инвестициялардын 15,5 %   түзөт;

— ишканалардын каражаттары- 120,9 млн.сом, же пайдаланылган инвестициялардын 9,2%; — банк насыялары -139,3 млн. сом же пайдаланылган инвестициялардын 10,6 % түздү.              

Жеке куруучулар тарабынан2019-жылы Токмок шаары боюнча 65 жеке 9,5 миң чарчы метр турак жай үйлөрү ишке киргизилди, же  былтыркы жылдын ушул мезгили менен салыштырганда 10,7 пайызга  көп курулган.  

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде төмөндөгүлөр аткарылуусу зарыл:

— шаардын экономикасынын артыкчылыктуу тармактарына капиталдык салымдардын көлөмүн көбөйтүү боюнча чараларды улантуу.

— баардык ишканаларга, жеке ишкерлерге, инвестиция тартууга жана толугу менен пайдаланууга аракет көрүүлөрү.

Таза суу

Токмок шаарында жалпысынан5,1 млн. Европалык“Токмок шаарын суу менен камсыздоо жана агынды суулардын тутумун жакшыртуу” долбоору 2018-жылдын декабрында “натыйжалуу” деп жарыяланып, иш жүзүндө иштер башталды. Мөөнөтү 2019-2021-жылдар.

Мэрия тарабынан унаа каражаттарын сатып алууга тендер өткөрүлгөн, жыйынтыгында “Хаят Групп” утуп алган жана келишим түзүлгөн.Юридикалык башкаруу жана техникалык жактан тандап алуу боюнча иш-чаралараякталган.Келишимдин негизинде 10 даана унаа сатып алынды. 2020-жылы долбоордун 2-этабы башталат.

БАЙЛАНЫШ

Шаардын байланышчылары тарабынан 2019-жылдын жыйынтыгы боюнча33,3 млн. сом тарифтик  кирешелер  алынды, бул былтыркыга салыштырганда 6,4%гатөмөндөгөн.Акы төлөнүүчү кызматтардын көлөмү 25,8 млн. сомду түзүп, (2018ж.-20,1 млн.сом.) 0,2 миӊ сомго азайган.

Отчеттук мезгилдин ичинде  сандык (цифровой)  байланыштын 313 телефон аппараты коюлду.Интернет тейлөөгө 487 абонент кошулду, анын ичинен ADSL технологияга –320 абонент, Metro Ethernet технологиясы боюнча–164 абонент.

2019-жылы төмөнкү долбоорлор ишке ашырылды: 1-жана 3-кичи райондорЦАТС-54 жана ЦАТС МSAN-660ка 1100 абонентти которуу иштери аяктаган.Татар көчөсүндө, ошондой эле Дубовицкий көчөсүндө була-оптикалык кабель салынды, жашоочулар Интернетке кошулуу мүмкүнчүлүгүн алышты..

Мындан сырткары була-оптикалык кабель боюнча интернетке 17 объект кошулган. Анын ичинен: «Ак-Бата» Христиан мектеби, «ЫРАЙЫМ» БХФ, РЭО ДРТС жана ВС, «Чүйгаз» филиалы, » Газпром Кыргызстан» ЖЧКсы, “Оптима Банк»” ААК, УКМК, “Железобетон”ААК, “Электросеть” ААК, Фрунзе соода борбору, Соц.фонд, Мамлекеттик каттоо кызматы, “Жылуулук” МИ, ЖПИ-954, Стат.башкармалыгы, жаӊы конуш (ПОШ), Чүй райондор аралык эмгек жана социалдык өнүгүү башкармалыгы, “Медсервис” ЖЧКсы, “Маркус” ЖЧКсы.

1,3 км. узундуктагы кабелдик  байланыш линиялары 105,4 миң.сомго капиталдык оңдоодонөттү. Ошондой эле, учурдагы оңдоолор 164,9км. узундуктагы кабелдик  байланыш линиялары 92,3 миң сомго жасалган.

 2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— “Меним шаарым Токмок – Мой город Токмок” газетасынын редакциясын жана “Новостройка” конушундагы тургундардын айнек-булакабелинетуташтыруу.

— Коммунальная-Ибраимов көчөлөрүнүн кесилишине айнек-була кабелине туташтыруу жана тургундарды Интернет тейлөөгө кошуу.

— Шамшы көчөсүндөгү 35,35а, 35в үйлөрүн айнек-була кабелине туташтыруу жана тургундарды Интернет тейлөөгө кошуу.

УНАА

Шаардын унаа уюмдары жана жеке ишкерлер тарабынан 2019-жылдын аралыгында 853,8 миң тонна жүк ташылган (2018-жылы –850,0 миң тонна), же 3,8 миӊ тонна жүккө көбүрөөк, 100,4% аткарылган.

Жүк айлануу 17,1 млн.тн/км (2018-жылы–17,0 млн. тн/км), же100,4 % түздү.

Жүргүнчүлөрдү ташуу 110,5 млн. жүрг./км, (2018-жылы-110,0млн. жүрг./км), же 100,3% түздү.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— жеке жеңил жана жүк ташуучу таксилерди патенттөөнү толук камтууга өбөлгө болуучу натыйжалуу чараларды улантуу;

— жүргүнчү ташыган унаалардын ээлеринин салыкты толук төлөөсүнө жетишүү.

СООДА ЖАНА КЫЗМАТТАР

2019-жылдын жыйынтыгы боюнча чекене товар жүгүртүү 5230,6 млн. сомду  түздү (2018-жылы–5132,4 млн.сом), өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 100,0 % түзгөн.

Экономикалык  ишмердиктин түрлөрү  боюнча  акы төлөнүүчү тейлөөлөрдүн  көлөмү  492,4  млн. сомду (2018-жылы –461,7 млн. сом) түзүп, иш жүзүндө баалардын өсүү ыргагы  106,6 %  түздү.

Иштеп жаткан базарларды ыңгайлаштыруу боюнча сатуучулар жана сатып алуучулар үчүн эң ыңгайлуу шарттарды түзүү үчүн иш-чаралар улантылууда.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— соода чөйрөсүндө, керектөөчүлөрдүн базарынын жана көрсөтүлүүчү тейлөөлөрдү мамлекеттик-укуктук жөнгө салуунун сакталышына  туруктуу негизде көзөмөл жүргүзүлүүсү;

— иштеп жаткан базарларды ыңгайлаштыруу боюнча иш-чараларды жүргүзүүнү улантуу.

ИШКЕРДҮҮЛҮК

2019-жылдын жыйынтыгы боюнча чакан жана орто бизнес   субъектилеринин өнөр жай өндүрүшүнүн көлөмү 1895,3млн. сомду түзүп (2018-жылы–1609,5 млн.сом), бул көрсөткүч 285,8 млн. сомго көбүрөөк болгон. Өсүү ыргагы мурунку жылга салыштырмалуу 117,8 % аткарылган.

Отчеттук мезгилде ЧОБдун 18 объектиси колдонууга берилип 155 жаңы жумуш орундары түзүлдү (2018-жылы — 19), же 89 иш орунга көбүрөөк болгон. Анын ичинен 2 соода борбору, 8 дүкөн, 3 кафе, 2 май куюучу жай жана 3 башка тейлөө объекти.

2019-жылдын аралыгында8333 адамга 1129,1 млн. сом чакан насыялар берилген,бул былтыркы жылга салыштырганда 2,8 млн. сомго көбүрөөк.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— чакан жана орто бизнестин жаңы субъектилерин түзүү боюнча ишти улантуу;

— Токмок шаарынын ишкерлер биримдиги менен бизнес түзүү жана жүргүзүү маселесин колдоо жана кеңеш берүү, окутуу маселеси кирген семинарларды, конференцияларды өткөрүү жана уюштуруу боюнча иштерди улантуу;

— керектөөчүлөрдүн укуктарын толук көлөмдө камсыздоо боюнча иш-чараларды  улантуу.

ЖЕРГИЛИКТҮҮ БЮДЖЕТТИН АТКАРЫЛЫШЫ

2019-жылдын жыйынтыгы боюнча Мамлекеттик Салык кызматы тарабынан  жалпы мамлекеттик бюджетке  423,4 млн.сом чогултулган, же план 100,0% аткарылган. Анын ичинен республикалык бюджет 98,7 % аткарылган. Ал эми жергиликтүү бюджет 101,8% аткарылды, пландагы 181,4 млн.сомдун ордуна 184,6 млн.сом чогулган, же 3,2 млн.сом ашыкча жыйналды. Бул көрсөткүч былтыркы жылдын ушул эле мезгилине салыштырганда 31,1 млн.сомго көбүрөөк (2018-жылы 153,5 млн.сом киреше чогулган).

Ошону менен бирге мамлекеттик салык кызматы тарабынан жергиликтүү бюджеттинпланысалыктардын жана төлөмдөрдүн төмөнкү түрлөрү боюнча аткарылган жок:

— киреше салыгы – 97,7 % аткарылган, же бюджетке 1679,3 миң сом түшпөй калган;

— унаа салыгы — 95,2 % аткарылган, же бюджетке 668,9 миң сом түшпөй калган.

Токмок шаарынын жергиликтүү бюджетинин киреше бөлүгү(республикадан алынган максаттуу трансферттерди эсепке алуу менен)ири салык төлөөчүлөрдү контролдоо боюнча башкармалыгындагы “Интергласс” жана “Брент”  жоопкерчилиги чектелген коомдорду эске алуу, ошондой эле атайын каражаттарды эсеби менен 104,7 %  аткарылды, такталган план боюнча 258,6 млн. сом болсо,  иш жүзүндө 270,7 млн. сомду түздү, же бюджетке 12,1 млн.сом көбүрөөк түшкөн.Ал эми былтыркы жылдын ушул эле мезгилине салыштырганда 42,1 млн.сомго көбүрөөк чогултулган (2018-жылы максаттуу трансферттер менен кошо эсептегенде 228,6 млн.сом киреше түшкѳн).

Токмок шаарынын жергиликтүү бюджетинин киреше бөлүгү(республикадан алынган максаттуу трансферттерди эсепке албаганда)ири салык төлөөчүлөрдү контролдоо боюнча башкармалыгындагы “Интергласс” жана “Брент”  жоопкерчилиги чектелген коомдорду эске алуу, ошондой эле атайын каражаттарды эсеби менен 105,3 %  аткарылды, такталган план боюнча 227,8 млн. сом болсо,  иш жүзүндө 239,9 млн. сомду  түздү, же бюджетке 12,1 млн.сом көбүрөөк түшкөн.Ал эми былтыркы жылдын ушул эле мезгилине салыштырганда 53,8 млн.сомго көбүрөөк чогултулган (2018-жылы 186,1 млн.сом киреше чогулган).

2019-жылдын 1-январына карата салык жана төлөмдөр боюнча мамлекеттик бюджетке мөөнөтүндө төлөнбөй калган калдыктар 36,2 млн.сомду түзгөн(анын ичинен 20,5 млн.сом өндүрүлбөгөн салыктар, 3 кылмыш иштер козголгон 6,2 млн.сом, 7 кароодо.).Жергиликтүү бюджеттин салыктар жана төлөмдөр боюнча калдыгы 12,8 млн. сомду түзүп, былтыркы жылга салыштырганда 5,6 млн.сомго көбөйгөн. Салыктардын түрлөрү боюнча (жергиликтүү бюджет) кирешелер салыгыбоюнча 4,5 млн сом,үй жанындагы жер тилке салыгы 1,5 млн.сом, айыл чарба эмес жер салыгы боюнча 1,9 млн. сом, кыймылсыз мүлк салыгы 1,3 млн. сом, автоунаа ээлеринен алынуучу салык 2,2 млн.сом, сатуудан алынган салык 1,1 млн. сом.

Отчеттук мезгилде көмүскө экономиканын деңгээлин төмөндөтүү максатында Токмок шаары боюнча МСКБ тарабынан 1529 субъект рейддик көзөмөл жана сынап сатып алууларга текшерилген, жыйынтыгында349 мыйзам бузуулар аныкталган, 349,0 миӊ сомго айып салынып 234,0 миӊ сому бюджетке кайтарылды.Уруксат документтери жок иштеген 172 ЧОБ субъекттери аныкталган. Патентти убагында узартуу мөөнөтүн өткөргөн 135, контролдук-кассалык машинаны колдонбоо жана чек бербөө боюнча 128 факт катталган.

Сынап сатып алуулар406 субъекттежүргүзүлгөн анын ичинен 177 мыйзам бузуулар болгон, 177,0 миӊ сомго айып салынган.Жогорудагы мыйзам бузуулар боюнча салык кызматытарабынан 44 салык посттору коюлуп 531,4 миӊ сомго кошумча салык салынган. Шаар боюнча 421 салык төлөөчүлөр ККМ менен иштейт, анын ичинен 269салык төлөөчүлөр “Онлайн” тармагын колдонот.

Салык төлөмдөрүн төлөөгө шарт түзүү жана тездетүү максатында шаар боюнча 33 банкомат жана 113 төлөм терминалдары, 33 терминал посттору колдонууга коюлган.

Жергиликтүү бюджеттин чыгаша бөлүгү атайын каражаттарды эсепке алуу менен  92,2 % аткарылды, же такталган пландагы266,5 млн. сомдун ордуна,  иш жүзүндө 245,7 млн. сом сарпталган, анын ичинде:

— атайын каражаттар 97,7% аткарылды, же такталган пландагы 21,6 млн.сомдун ордуна, иш жүзүндө 21,1 млн.сом сарпталган;

— бюджеттик  каражаттар 91,7 % өздөштүрүлгөн, же такталган пландагы 244,9 млн. сомдун ордуна, иш жүзүндө 224,6 млн.сом  сарпталды.

Чыгашалардын корголгон беренелерин каржылоого (эмгек акы, соц.фондго төлөмдөр, тамак-аш азыктарына,стипендия жана жергиликтүү бюджеттин каражаттарынан калкка социалдык жардам көрсөтүүгө)56,9 млн.сом, же 25,3% каржыланган.Коммуналдык тейлөөлөрдү каржылоого (сууга,электр энергиясына, жылуулук энергиясына, байланыш тейлөөлөрүнө төлөмдөр) 39,9 млн.сом багытталган, же жалпы чыгымдардын 17,8%  бөлүнгөн, чыгашалардын башка беренелерине 127,8 млн. сом, же 56,9% (анын ичинен  “Токмок Жылуулук” МИге республикалык бюджеттен берилген трансферттер 30,8 млн.сом).

2020-жылдын 1-январына карата шаардын бюджеттик мекемелеринин насыялык карыздары8,4млн.сомду түздү, анын ичинде: коммуналдык карыздар 4,4 млн.сом, имарат жана курулуштар беренеси боюнча 3,0 млн.сом, учурдагы мүлк оӊдоого 303,5 миӊ сом, башка чыгашаларга 673,8 миӊ сом.

Андан тышкары “Токмок Жылуулук” МИге республикалык бюджетке 13,8 млн.сом субсидия карыз.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

-ай сайын мамлекеттик жана жергиликтүү бюджеттердин салык жана салык эмес төлөмдөрүнүн баардык түрлөрүнүн жыйымдарынын планынын аткарылышын камсыздоо;

-салык калдыктарынын өсүшүнө жол бербөө  жана аларды  төмөндөтүүнү камсыздоо боюнча толук чараларды көрүү;

-бюджеттик уюмдардын насыялык карыздарын кыскартуу боюнча,  биринчи кезекте чыгашалардын корголгон беренелери боюнча зарыл чаралардын кабыл алынуусу.

— жергиликтүү бюджетке ашыкча түшкөн каражаттарды 2020-жылга социалдык-экономикалык план менен каралган социалдык долбоорлорду каржылоо.

КИРЕШЕЛЕР  ЖАНА  КАЛКТЫ  ИШКЕ  ОРНОШТУРУУ

Шаардагыорточо эмгек акы 2019-жылдын январь-ноябрь айлары боюнча 13704,9 сомду түздү, мында номиналдык өсүү ыргагы 104,8 % түздү.

2020-жылдын 1-январына карата Токмок шаардык Социалдык өнүгүүбашкармалыгында жумушсуз статусу боюнча 138адам катталган. Жумушсуздардын саны 3 адамга кыскарган(2018-жылы-141 адам).

2019-жылы менчигинин түрүнө карабастан жумуш берүүчүлөрдөн 265 жумушчу адистиктер боюнча 169 бош жумуш орундарына сунуштар келип түшкөн.Социалдык өнүгүү башкармалыгы 98 ишканалар жана уюмдар, ошондой эле өкмөттүк эмес уюмдар менен кызматташат.               Отчеттук мезгилде 261адам жумушка орноштурулду(2018ж-289), кесиптик окууга 46 адам багытталган (2018ж.-41 адам.), ынын ичинен 34 адам жумушка орноштурулду.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— кадрлардын жетишсиздик маселесин жоюу жана кесиптик багытын алмаштыруу боюнча иштерди керектүү сандагы адистерди окутууга тапшырыктарды аткаруу аркылуу жаңы ишканаларды ачууну эсепке алуу менен улантуу; 

— жумушсуз адамдарды ишке мүмкүн болушунча көбүрөөк орноштурууга көмөк көрсөтүү.

КАЛКТЫ СОЦИАЛДЫК КОЛДОО

Токмок шаары боюнча мамлекеттик жөлөк пул алуучулар 2292 адамды түзөт(2018-жылы-2055 адам). Республикалык бюджеттен отчеттук мезгилде төмөнкүдөй каржыланды:

— мамлекеттик жөлөк пул 52,5 млн.  сом суммасына;

— акчалай компенсациялар 11,6 млн. сом суммасына.

— жөлөк пул жана акчалай компенсацияларды төлөө боюнча карыздар жок.

Отчеттук мезгилде жеңилдик алуучу категориядагы  жарандар жана калктын аз камсыз болгон катмары жергиликтүү бюджеттен 4107,0 миң сомгокаржыланып, жардамды 6985 адам алган.Андан тышкары Мэрдин резервдик эсебинен 377,0 миӊ сом бөлүндү. Баардыгы 5408,2 миӊ сомго жардам берилди. Бул көрсөткүч өткөн жылдын деңгээлине салыштырмалуу 1483 адамга жана 816,8 миң сомго көбүрөөөк  болгон (2018-жылы-5502адам/3290,2 миң сом). Анын ичинде:

— социалдык стипендия 704,8 миң сом;

— жол киреге компенсация 723,9 миң сом;

— көмүргө 480,0 миң сом, жеӊилдик менен 81,6 миӊ сом;

— кайтыш болгон адамдарды коюуга 107,1 миң сом;

— арыз менен кайрылгандарга 400,0 миң сом;

— мүмкүнчүлүгү чектелгендерге материалдык жардамдар 654,3 миң сом;

— жоокер интернационалисттерге, жесирлерге, Апрель окуясына жана ЧАЭС апаатына катышкандарга 217,0 миң сом.

— жана башка майрамдарга 746,9 миӊ сом.

Социалдык мейманкананын тейлөөсүнөн2 үй-бүлө, 3 адам колдонду.62 адамжайсыз адамдар үчүн “Түнөк” социалдык жардам борборунун тейлөөсүнколдонду.

2019-жылдын жыйнтыгыбоюнча 1944 үй-бүлөгө (5296 адам) социалдык паспорттору толтурулган.Жакырчылык деңгээли 9,4% түзүп 0,1% жогорулаган (2018-жылы-9,3%).Жакырчылыктын чегинен 86 үй-бүлө (304 адам) чыгарылды(2018-жылы-235/814), же 149 үй-бүлөгө (510 адамга) азыраак болгон.

2020-жылдын 1-январына карата ата-энесинин кароосуз калган 56 бала аныкталган, анын ичинде Республикалык адистештирилген балдар үйүндө -45, “Бейкут үйүндө”-11.Үй-бүлөгө  тарбиялоого 16 бала,жатак мекемелерине 14 бала берилсе, 11 балакароосуз калган деп каттоого алынган, үй-бүлөдөн ден соолугуна жана жашоосуна тикелей  коркунуч болгон 9 бала алынган.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— муктаж болгондорго мамлекеттен жеңилдетилген баалар боюнча бөлүнүп жаткан биринчи керектелүүчү азыктарды даректүү жеткирүүнү кошуу менен көрсөтүлүп жаткан жеңилдиктер менен тейлөөлөрдүн түрүн жана сапатын кеңейтүү боюнча иштерди улантуу;

— өтө зарыл болгон жарандарга жана калктын аз камсыз болгон катмарына демөөрчүлүк жардамдарды тартуу боюнча ишти күчөтүү;

— мамлекеттик жөлөк пулдарды, жеңилдиктерди жана компенсациялардын өз учурунда төлөнүшүн камсыз кылуу;

— социалдык өнүгүү башкармалыгында акчалай компенсация алуучулардын эсебинде тургандарды Банк тейлөөсүнүн карталык тармагына өткөрүү иштерин улантуу.

ПЕНСИЯЛЫК КАМСЫЗДОО

Социалдык фонд башкармалыгы тарабынан 2019-жылдын жыйынтыгы боюнча пландагы 318,2 млн. сомдун ордуна, 292,8 млн. сом камсыздандыруу төлөмү чогулду, аткаруусу92,0 % түздү, же мурдагы жылга салыштырмалуу 24,9 млн.сомго көбүрөөк.

2019-жылдын башынан камсыздандыруу төгүмдөрдүн  карыздардын өндүрүү максатында 72 эскертме 22645,2 миң сомго жиберилген, анын ичинен өндүрүлгөнү 6979,4 сом.Материалдар сотко өткөрүүгө даярдалууда.

Шаарда 7025 пенсионерлер жашайт,бир айлык пенсия  менен камсыздоо үчүн 40,1 млн. сом талап кылынат.

2019-жылдын жыйынтыгы боюнча республикалык бюджеттен пенсияларды төлөөгө 403,9 млн.сом(2018-жылы 342,9 млн. сом) каржыланган.Пенсиянын орточо көлөмү 5750 сомду түзөт.Пенсияны төлөп берүү боюнча карыздар жок.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— камсыздандыруу төлөмүн жана төлөмдөрдү толук көлөмдө  чогултуунун пландуу көрсөткүчтөрүн аткарууну камсыздоо;

— пенсияны өз убагында  жана толук көлөмдө төлөп берүүнү камсыздоо  боюнча иштерди улантуу;

— камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча, өзгөчө базарда иштеген жеке ишкерлер менен түшүндүрүү иштерин күчөтүү.

БИЛИМ БЕРҮҮ

Токмок шаарында баардыгы 13  мектеп, 6 мектепке чейинки билим берүү уюму, 1 балдар менен өспүрүмдөрдүн чыгармачылык борборужана3 жеке мектеп иштейт.2018-2019-окуу жылынын башталышында 13 мектепте 15882 окуучуну камтыган 520 класстар комплекттелген.

Педагогикалык кадрлар менен 90,0% камсыздалган.Мектептерде 632 мугалим иштейт.Англис тили, физика, химия, сабактары боюнча, баардыгы 10 мугалимге талап бар.Китептер менен камсыздоо 94,5 % түзөт, анын ичинен орус тилинде 93,3%, кыргыз тилинде 95,6%.

2018-2019-окуу жылынын жыйынтыгы  боюнча  билим  сапаты 39,8 %бул  былтыркы  жылга  салыштырмалуу 0,7%  өскөн. Жылдан  жылга  билим  сапаты  туруктуу өсүүдө.   Жалпы мыкты окугандар 1013, жакшы окугандар 4145, резервдегилер-86.

Мектептерде  түрдүү  денгээлдеги  вариативдүү билим  берүү  шарттары  түзүлгөн. Инклюзивдик  окутууда, оорукчан  балдарды   колдоо максатында № 2, №6 жана №10  мектептерде  атайын  ЗПР  окуучулар үчүн  класстар ачылган, үйдө 44  бала  окутулду. Жалпысынан  мектептерде  101 майып  балдар билим  алууда.

Окуу жылдын башынан бери окуучулардын билим сапатын жана шыктуу балдардын алга умтулууларына түрткү берүү үчүн класстар арасында облустук, республикалык деннээлде жана шаардык олимпиадалар өткөрүлгөн.

Билим сапатын көрсөтүү – экзамендердин жыйынтыгы болуп саналат. Быйыл мектеп бүтүрүчүлөрү жаӊы жобо менен экзамен беришкен. ЖРТ жыйынты боюнча № 12 мектеп 209 балл, №1 мектеп-гимназия 202 балл, №9 мектеп 196 балл, “Ак-Бата” христиан диний мектеби 190 балл алышкан.

2019-окуу жылы  билим  берүү  бөлүмүнүн  усулдук кабинети тарабынан  план  боюнча  мугалимдердин квалификациясын жогорулатуу иштери  аткарылып72  семинар жалпы  мугалимдер үчүн  өтүлдү.2019-жылы билим берүү тармагына 34 жаш мугалимдер келген.

Билим берүү уюмдары   заманбап компьютерлер менен камсыздалган. Шаардын билим берүү мекемелеринин баардыгы интернетке туташтырылган. Мектептерде бирден компьютердик класс ачылган. Билим берүү министрлиги тарабынан №2,№4 жана №11 мектептерге ноутбук, компьютер, проектор алууга жардам берилди. Мэрия тарабынан 60 жаӊыкомпьютер, 6 интерактивтүү такталар, 6 ноутбук, 6 проектор алып берилди. Баардык мектептерде42интерактивтүүтакталар, 58  мультимедиа  проекторлор, 317 компьютерлер менен камсыздалды.

Ысык  тамак менен баардыгы 554  окуучу  камсыз  болду, ал эми 2020-жылы 2599 окуучу  камсыз  болот.

2019-окуу жылы  мектептердеҮМБ, ЖӨИИ, Прокуратураменен биргелешип профилактикалык  иштер уланып  жатат. ИДНде 25 бала каттоодо турат, мектептерде 37 бала.

Баардык мектептердин техникалык жабдуулары толукталды деп айтса болот. Мектептин баары тосмолор менен курчалды. Жылдын башынан бери республикалык бюджеттен 1,2 млн.сом оӊдоо иштерине бөлүнгөн. Жергиликтүү бюджеттен 6,6 млн.сом бөлүнгөн. (№1 мектепке ашкананын ремонтуна 474,9 миӊ.сом, № 3 мектепке-347,0 миӊ сом, № 4 мектепке- 1907,8 миӊ сом, № 5 мектепке-266,3 мин сом, № 9 мектепке-430,0 мин сом, №11 мектепке-1098,9 мин.сом, № 13 мектепке-2100,0 мин.сом)

Токмок шаарынын мектептеринде көмүр менен камсыздоо 100% аткарылган, же талаптагы 655 тонна көмүр жеткирилген.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— билим берүү мекемелеринде окутуу-тарбиялоо процесстеринин жүрүшүнө, укук бузуулардын алдын-алуу,  педагогикалык чеберчиликти жогорулатуу, санитардык-гигиеналык абалды сактоо иштерине дайыма көзөмөл жүргүзүүнү ж.б. камсыздоо;

— педагогикалык кадрлардын квалификациясын жогорулатуу боюнча иштерди күчөтүү;

— окуучулардын билим сапатын жогорулатуу боюнча иштерди күчөтүү;

— окутуунун интерактивдүү усулдарын өркүндөтүү боюнча иштерди күчөтүү;

— демөөрчүлөрдүн жана меценаттардын каражаттарын, ошондой эле эл аралык уюмдардын жана бейөкмөт фонддордун, гранттардын каражаттарын пайдалануу менен  шаардын билим берүү мекемелеринин материалдык-техникалык базасын жакшыртуу боюнча иштерди улантуу.

САЛАМАТТЫК САКТОО

2019-жылдын  12 айында  9294  адам ооруканага жаткырылган,бул мурунку жылга салыштырмалуу 65 адамга көбүрөөк болгон, алардын ичинен жеңилдиктери бар адамдардын саны 61,5 % (5724) түзгөн.

Отчеттук мезгилде демографиялык кырдаал төмөнкү көрсөткүчтөрдүназайганы менен белгиленген:

— жалпы өлүм коэффициенти 0,2 % түзүп 371 адам болгон,былтыркы жылдын ушул мезгилинде 383 адам болгон;

— жалпы калктын табигый өсүшү 1,4 % же 1072 адам, былтыр 1168 адам;

— төрөлгөндөрдүн көрсөткүчү 1,6 % азайган, же 1443  бала төрөлсө, мурунку жылы 1551 бала төрөлгөн.

Ошондой элетөмөнкү оорулар боюнча көрсөткүчтөрдүназайганы:

— кургак учук оруусу 3,1 % азайган, же 77 бала төрөлсө, мурунку жылы 79 бала төрөлгөн;

— бруцеллез боюнча 2,9 %, же 1 оорулуу катталган, мурунку жылы 3факты катталган;

— спирт ичимдиктеринен көз карандылык фактылары 13,1 %,  наркомания 5,8 % бул көрсөткүч каттоодо турган адамдар боюнча саналган;

— коркунучтуу шишик оорулары 22,1 % түзүп, 104 адам катталса, былтыркы жылдын ушул мезгилинде 119 адам болгон;

— жалпы оорулар боюнча былтыркыга салыштырганда 100 адамга азыраак болгон.

Көрсөткүчтөрдүн өсүшү боюнча бир гана наристелердин өлүмү 0,8 % түзүп, 16 адам болгон, былтыркы денгээлде эле калган. Анын себеби перинаталдык патология жана энелердин жатын инфекциялары болгон).

Ал эми эне өлүмү боюнча, сифилис боюнча фактылар катталган эмес.

Санитардык-эпидемиологиялык кырдаал отчеттук мезгилде төмөнкү көрсөткүчтөр боюнча жогорулаган:

— 527 окуя жугуштуу ичеги оорусу менен катталган (2018ж.-487), бул 40 окуяга көбөйгөн;

— 23 окуя ВИЧ-СПИД менен оорууган адамдар аныкталган (2018ж-18), бул 5окуяга көбөйгөн;

— 81 окуя кургак учук менен ооругандар аныкталган жана каттоого алынган (2018ж-80), бул 1 окуяга көбөйгөн;

Төмөнкү көрсөткүчтөр боюнча азайган:

— 135 окуя жаныбарлардын адамды тиштөөсү катталган (2018-ж-151), же 16 окуяга азайган;

— 47 окуя сарык оруусу менен катталган (2018ж.-127), бул 80 окуяга азайган;

— 96 окуя эндомикалык богок оорусу катталган (2018ж-249), бул 153 окуяга азайган.

Бруцеллез жана эхинококкоз оруулары боюнча жаӊы каттоолор жок. Бирок, кызылча оорусу боюнча абал орчунду болуп калууда.2019-жылдын аралыгында — 43 окуя катталган (2018ж.-14) бул 29 окуяга көбөйгөн.Кызылча жана жугуштуу ичеги орууларынын көбөйүшү Казахстан Республикасында оорунун саны кескин өсүп кеткендигинебайланыштуу болуп, аны жугузуп алгандардын Кыргызстанга келгенинин эсебинен болгон.

Оорулардын азайышыдартты аныктоону жакшыртуу жана медициналык кароону күчөтүү, ошону менен бирге шаардын тургундары өз ыктыяры менен кайрылууларынын көбөйгөндүгүнө байланыштуу.

2019-жылдын жыйынтыгы боюнчаоорулардын алдын алуу боюнча мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл борбору тарабынан 368 объект текшерилген. Ошондой эле санитардык стандартка (нормаларга) ылайык лабораториялык изилдөөлөр жүргүзүлүп, жыйынтыгы боюнча укук бузуулар боюнча 116 санитардык эскертүүлөр берилип, 11 адамга  24,0 миӊ сомго айып салынды, 1 иш укук коргоо органдарына тапшырылды. 7 адам медициналык текшерүүдөн өтпөгөнү үчүн жумуштан бошотулду.

Санитардык-агартуу иштери боюнча 85лекция окулду, 412 аңгемелешүүлөр өткөрүлдү, “Меним шаарым Токмок–Мой город Токмок” газетасында 7 макала жарыяланган, радиоберүү 2 жолу уюштурулган.

2019-жылдын ичинде Токмок аймактык ооруканасынын акушердик-генекологиялык бөлүмүндө 162,4 миӊ сомго атайын эсептинкаржысына оӊдоо иштери жасалды, ошондой эле балдар бөлүмү 11,0 миӊ сомгодемөөрчүлөрдүн каражатына жасалды, андан тышкары 1567,8 миӊ сомго эмерекалынды. Ошондой эле, оорукананын ашканасынын имаратын оңдоо иштери жалпысуммасы 2,1 млн.сомго жасалып бүткөн, анын ичинен 752,6 миӊ.сом жергиликтүү бюджеттен, калганы республикалык бюджттен бөлүндү. Баардыгы 3млн. 832,2 миӊ сомду түздү.

Азыркы учурда “Ас-Сафа” коомдук бирикмеборбору жаӊы акушердик-генекологиялык имаратты тургузуп жатат, ага 57,0 млн.сом жумшалат.

2019-жылы Үй-бүлөлүк медицина борборунда (№3, №4 ҮБДТ жана ФАП) учурдагы оӊдоо 1,0 млн.сомго жасалды. Эмеректер 1,2 млн.сомго, медициналык жабдуулар жана мед.кийимдер 2,5 млн.сомго жана компьютерлик жабдуулар 420,7 мин.сомго алынды.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— калкка сапаттуу медициналык  тейлөө көрсөтүү жана   оорулардын алдын алуубоюнча иштерди улантуу;

— калктын ден соолугун бекемдөө максатында туруктуу механизмдерди киргизүүдөкалктын катышуусунда биргелешкен иштерди активдештирүү;

— сапаттуу жардам менен камсыз кылуу үчүн зарыл болгон шарттарды түзүү;

— мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдү өнүктүрүүнүн натыйжалуулугун өркүндөтүү жана жогорулатуу боюнча иштерди күчөтүү;

— саламаттык сактоо объектилеринин материалдык-техникалык базасын жакшыртуу үчүн гранттарды жана демөөрчүлүк жардамдарды тартуу боюнча иштерди улантуу.   

МАДАНИЯТ

2019-жылдын ичинде шаардын Маданият бөлүмү тарабынан 150дөн ашык пландаштырылган иш-чаралар өткөрүлдү, анын ичинде 30у чоң иш-чаралар өткөрүлүп жалпысынан аларга 22,0 миӊден ашууншаардын тургундары катышты.

Отчеттук мезгилде Маданият бөлүмүнүн түзүмдүк бөлүмдөрүнүн кызматкерлери тарабынан маданий жана эс алуу иш-чараларыаткарылган:китеп көргөзмөлөрүнүн жанындагы маектер жана обзорлор, адабий-музыкалык кечелер, лекциялар, экскурсиялар, ошондой эле массалык чоң иш-чаралар.

Н.Байтемиров атындагы Маданият ордосунда “Баласагын”, “Бурана Ак элечек айымдары” фольклордук топтору, “Славянка” ардагерлер хору иштешсе, “Жаштык” элдик ансамбли, “Биримдик” бий ансамбли чыгармачыл бий жамааттары балдар арасында иш алып барышат.

Чыгармачыл топтор шаардык жана облустук маанидеги баардык иш-чаралардын активдүү катышуучулары. Учурда чыгармачыл топтор өз репертуарларын жаңыртуунун үстүндө иш алып барышууда.

2019-жылдын жыйынтыгында  бекитилген план боюнча иш алып барылды, анын ичинде: Нооруз майрамы жана 9-май Жениш күнүнө арналган иш-чаралар, шаарыбызда салтка айланып калган “Факелдик жүрүш” кыргыз эстрадасынын жылдыздары Самат Эркинбековдун, “Достор” тобунун мүчөлөрү Айнура Салахидинованын, Роза Шакированын, Азизанын катышуусунда өткөрүлгөн.

Улуу Ата-Мекендик согуштагы Жеңиш күнү, Бүткүл дүйнөлүк китеп күнү, Эл аралык музейлер күнү, Балдарды коргоо күнү, Кыргыз Республикасынын Эгемендүүлүк күнү.                Жылдын аралыгында жаштар арасында патриоттуулуктун калыптанышына, адептүүлүк жана рухий багыттар, үй-бүлө институт бекемдөө, укуктук жана экологиялык билим берүү,мекен тануу иштери, кесиптик багыт берүү,сергек жашоо үгүттөөгө багытталган иш-чаралар өткөрүлгөн. Мисалы Атамекен согуштун 75-жылдыгына арналган 30 иш-чара ар түрдү формада өткөрүлдү.

2019-жылы китепканада 137725 адам болгон, окуурмандардын саны 14097 адам. Тарыхый-мекен таануу музейинде 2520 адам болушту, анын ичинен 34 адам чет өлкөдөн келген туристтер (Бельгия, Россия, Китай).

Маданий-массалык иш-чараларды өткөрүүгө жергиликтүү бюджеттен 741,9 миӊ сом бөлүнгөн. Анын ичинен материалдык техникалык базаны жаӊыртуу максатында музыкалык аспаптарга 713,4 миӊ сом жана театралдык костюмдарга 126,2 миӊ сом бөлүнгөн.               Маданий объекттерди жакшыртуу максатында 2019-жылы Тарыхый-мекен таануу музейи 140,8 миӊ сомго оӊдолдуп, 27,7 миӊ сомго компьютер, принтер алынды. 

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— билим берүү жана бала бакчалар менен биргелешип жаңы чыгармачыл чөйрөнү түзүүнүн жүзөгө ашырылышы;

— жаш балдарга музыкалык аспаптарда (скрипка, үйлөмө (духовой), ошондой эле классикалык бий үйрөтүү максатында мугалимдерди тартуу;

— мазмундуу фестивалдарды, кароо-сынактарды, көргөзмөлөрдү ж.б. иш-чараларды даярдоо жана өткөрүү, ошондой эле жогорку деңгээлдеги кесиптик аткаруучуларды тарбиялоо менен шаардыктардын жалпы көркөм-чыгармачылыгын мындан ары өркүндөтүү боюнча иштерди улантуу;

— калктын көп бөлүгүн камтыган кызыкчылыктары боюнча клубдардын, ийримдердин санын көбөйтүү боюнча иштерди улантуу;

— шаардагы өткөрүлүүчү  жалпы-маданий жана эс алуу иш-чараларынын сапатын жогорулатуу.

ДЕНЕ ТАРБИЯСЫ ЖАНА СПОРТ

2019-жылдын ичинде Токмок шаарынын Дене тарбия жана спорт бөлүмү тарабынан белгилүү даталарга жана майрамдарга байланышкан22 спорттук-массалыкиш-чаралар өткөрүлдү, анын ичинен 2 эл аралык, 20 шаардык мелдештер.

Шаардын спортчулары 27 эл аралык, 43республикалык мелдештерге жана турнирлерге катышышкан.

2000 ашык шаардын тургундарыспорт секцияларында машыгышат. Шаарда спорттун 21 түрү боюнча ийримдер иштейт.

2019-жылдын ичинде  эл аралык турнирлер:кулатуу,чакан-футбол,баскетбол боюнча спорттук иш-чаралар өткөрүлгөн. Ошондой эле шаар боюнча бокс, тенис, баскетбол, волейбол, футзал, кол күрөшү (армрестлинг), женил жана оор  атлетика, аркан тартыш, шахмат жана шашка, дартс оюндары боюнча мелдештер өткөрүлгөн.

Токмок шаарынын мыкты спортчулары Кыргыз Республикасынын курама командасы менен бирге Дүйнөлүк жана Азиянын чемпионаттарына жана Эл аралык мелдештерге  катышып байгелүү орундарды ээлешүүдө Алар: Усеналиев А., Умаров Н, Дүйшөнбекова М., Качкынова А., Бактыбек у.М., Усманов М, Туратбеков Ч., Дүйшонкул у.С, Сеитбеков Б., Марсов Н, Ромова А.Темирбеков А.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— бир катар жалпы билим берүү мектептеринде, атайын орто окуу жайларында жана башка мекемелерде  дене тарбия жана спорт боюнчажаңы секцияларды түзүүнү улантуу;

— тургундар арасында жалпы чуркоо, спорттук үй-бүлөлөр, короолор командалары арасында  мелдештер, мектептердин жана мекемелердин ар түрдүү турнирлери  катары кеңири маалым болгон массалык дене тарбия жана ден соолугун чыңдоочу иш-чараларды өткөрүү боюнча иштерди улантуу.                 

МУНИЦИПАЛДЫК МЕНЧИК БАШКАРМАЛЫГЫ

2019-жылдын жыйынтыгы боюнчаТокмок шаарынын Муниципалдык менчик башкармалыгынын киреше бөлүгү 120,8% аткрылды, же бекитилген пландагы 10 000,0 млн.сомдун ордуна иш жүзүндө 12 млн.  120,2 мии сом түшүп,бул өткөн жылдын ушул эле мезгилине салыштырмалуу229,8 миң сомго көбүрөөк болгон(2018-жылы-9821,6миң сом).

Жерлерди ижарага берүү бөлүгү боюнча жергиликтүү бюджеттин киреше бөлүгүнүн аткарылышы 118,1% түзүп, пландагы 6200,0 миң сомдун ордуна 7320,4миң сом түшкөн (2018-жылы-6893,3миң.сом),же 427,1 миң сомго көбүрөөк түшкөн.

Жергиликтүү бюджеттин киреше бөлүгүнүн муниципалдык жайларды, имараттарды жана курулмаларды ижарага берүү боюнча бөлүгү 109,9% аткарылды, пландагы 2100,0 миң сомдун ордуна, иш жүзүндө 2308,5 миң сом түштү, же 524,6 миң сомго арбын түшкөн.Жалпысынан 55 келишим түзүлгөн.

Жергиликтүү бюджеттин киреше бөлүгүнүн муниципалдык жайларды, сатуу178,2 % аткарылды, пландагы 1000,0 миң сомдун ордуна, иш жүзүндө 1035,0 миң сом түштү, же былтыркыга салыштырганда 1236,0 миң сомго арбын түшкөн. (2018-ж-546,4 сом.).

Жергиликтүү бюджеттин киреше бөлүгүнө унаа токтоочу жайлардан чогултулуучутөлөмдөр боюнча 101,3% аткарылып, бул пландагы 700,0 миӊ сомдун ордуна 708,9 миӊ сом түшкөн, же былтыркыдан (2018ж.-598,0 т.с.) 110,9 миӊ сомго көбүүрөк чогултулган.

Жеке менчикке 3 жер тилкеси берилген.

Ошондой эле, убактылуу пайдаланууга 83,4 мин ч.метрдик  61 жер тилкесине 1239,1 миң сомдукижара келишимдери түзүлгөн. Сезондук пайдаланууга 39,4 мин. ч.метридик 172 жер тилкеси 2594,2 мин сомго берилген (план 6200,0 мин сом, факт 7320,4 мин.сом, же 118,1%). Пландан тышкары бюджетке 1120,4 мин сом ашыгы менен түшүрүлгөн.

2019-жылы ишке ашырылган долбоорлор: МРЭОнун имаратынын2-жана 3-кабаттарын капиталдык ондоо, 3-кичи райондогу «Чүй Дан-Азык» бала бакчасынын имаратын капиталдык ондоо, “ТРЕСТ” адинистративдик имаратын жана андагы жылытуу тармагын оӊдоо, Сах-завод районунда ФАП оңдолду, жаңы 11 балдар аянтчаларын курулду, Железнодорожный көчөсүндө кичи футбол аянтчасы курулду.

Учурдагы оӊдоолор: Токмок шаарынын №11кесиптик мектеп-лицейинин, №9, №12, №13  жылпы билим берүү мектептеринде — сырткы жылуулук трассасын оӊдоо жана №13 мектептин дааратканасын, ошондой эле №1, №3, №5, №13 мектептеринде ашканалар Мерсико Фонду менен биргеликте жасалды.

2019-жылдын октябрь айында №13 жатак мектебинин жатаканасы “Ас-Сафа” коомуна узак мөөнөткө, балдарга мектеп курууга берилди.

Көрнөк такталарга 31 жер тилкеси 284 ч.м. 609,8 миӊ сомго берилди. Ошондой эле ӨКМ 1 жана ММБ 1 объект бекер колдонууга бекитилди.

Чектерди аныктоо боюнча 56 жолу комиссиялык чыгуулар жүргүзүлгөн.

Отчеттук мезгилде  Токмок шаардык курулуш жана жерди пайдалануу комиссиясынын 15 отуруму өткөрүлүп, Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарына ылайык 146 ар кандай мүнөздөгү маселелер каралды.

«Булак» жана  «Мүрөк» базарларынын аймагында шаардын тиешелүү түзүмдүк бөлүмдөрү тарабынан башаламан сооданын алдын-алуу,тартипти калыбына келтирүү боюнча биргелешкен иштери улантылып жатат.

Кызыл сызыктардын чегинен чыкып жайгашкан мыйзамсыз имараттар, курулмалар боюнча иштерди жүргүзүү боюнча 5 протокол түзүлүп 5000 сом айып салынды.18 бузуучулардын иштери юридикалык жактан кароого жөнөтүлдү.

Токмок шаардык мэриясынын 2019-жылдын 18 февралындагы№19-б буйругуна ылайык күйүүчү майларды башаламан соодалоону жок кылуу максатындаиш алып барылып 52 мыйзам бузуучуларга 156,0 миң сом айып салынган.

Ошондой эле борбордук базардакурулуш материалдарынынтуура сакталбагандыгына байланыштуу жана калдыктардытазалоо тууралуу 21 актыларды түзүлүп,40 билдирүүлөр тапшырылган.

2019-жылдын аралыгында Токмок шаарынын Муниципалдык менчик башкармалыгы жоопкер, же кызыкдар болгон тарап катары соттордун өндүрүшүндө кароого алынып жаткан 16 иштин каралуусуна катышкан. Анын ичинен  1 иштин талабы канааттандырылды, кароосуз 2 иш калды, 2 иш боюнча  кароо токтотулду, 5 иштен баш тартылды, 6 иш кароодо.

Массалык маалымат каражаттарында  аукцион жана коомдук угууларды өткөрүү тууралу 27 макала берилген. Анын ичинен 10у коомдук угуулар, 17си аукцион.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн “Жеткиликтүү турак-жай 2015-2020” программасына70 адам катышып, Талапкерлерди тандоо тартиби жөнүндө Убактылуу жобого ылайык 30 адам катталды.Турак үй куруу үчүн жер тилкесин алууга 44 адам арыз берген, 3 адам жеңилдик кезегинде турат.

2020- жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— Токмок шаарынын аймагындагы коллектордук-дренаждык тармакка укук берүүчү документтерди каттоо боюнча Мамлекеттик каттоо кызматы менен биргеликте  иштерди улантуу;

— муниципалдык менчик объекттерин мамлекеттик каттоо боюнча иштерди улантуу;

— бекитилген долбоорлор боюнча тендер жарыялоо иштерин аяктоо;

— борбордук базардагы башаламан сооданы жок кылуу боюнча иштерди улантуу;

— Токмок шаарынын Өнүгүү программасына ылайык пландалган долбоорлор боюнча долбоордук-сметалык документтерди иштеп чыгууну улантуу;

— шаардын Башкы планына тиешелүү гидрогеологиялык изилдөө жана топосъемка жасоо боюнча материалдарды даярдоо иштерин улантуу;

— Ибраимов көчөсүндөгү жабык коллектордук-дренаждык тармакты калыбына келтирүү боюнча ишти аткаруу (Борончиев көчөсүнөн Киров көчөсүнө чейин).

ТУРАК ЖАЙ-КОММУНАЛДЫК ЧАРБАСЫ

Токмок шаарынын турак жай-коммуналдык чарбасында инженердик-техникалык тармактарды оңдоп-түзөө, кайрадан куруу, коммуникацияларды кеңейтүү, тиричилик фондун кармоо жана оңдоп-түзөө боюнча иш-чаралардын программасы жүзөгө ашырылууда.

Бүгүнкү күндө шаардын турак жай фондун кармоо жана тейлөө менен 50 ТЖМЭШ, 1 «ТЖЭУ» МИ, 1 «Жилсервис» ЖЧК жана Аскер шаарчасынын үй башкармалыгы иштейт.

Отчеттук мезгилде Коммуналдык ишканалар комбинаты тарабынан таштандыларды чыгаруу боюнча көрсөтүлгөн тейлөөлөрү үчүн дебитордук карыздарды жоюу боюнча иштер өткөрүлгөн.

Баардык кыйынчылыктарга карабастан, коммуналдык кызматтар жашоонун баардык ченемдерине жана параметрлерине тиешелүү көрсөтүлгөн тейлөөлөрдүн өз убагында аткарылуусун жана сапаттуулугун камсыздоодо.

Коммуналдык ишканалар комбинатынын техникалык паркын жанылоо максатында жергиликтүү бюджеттен 10,0 млн.сом бөлүнүп 2019-жылдын мартында тендер өткөрүлүп. «Автомаш-радиатор» ЖЧКсы аркылуукелишим түзүлүп: 18,5 кубтуу көлөмүү бар 2 таштанды ташуучу унаа 6740,0 миӊ сом, жана 2 трактор: 1 грейфер, 1 кичи трактор жалпысынан 3225,0 миӊ сомго алынды.

2020-жылдын 1-январына карата дебитордуккарыздар:

— «Токмок жылуулук менен камсыздоо ишканасы» МИ боюнча 41,3 млн.сом, анын ичинде калк 34,4 млн.сом.Анын ичинде 1996-жылдан бери кайтарымсыз карыздар19,5 млн.сомду түзөт. Мурунку жылдын ушул мезгилине караганда дебитордук карыздар 24,1 % азайган, бул калктынкарыздарыазайгандыгына байланыштуу болду;

— “Токмок Жылуулук” МИ боюнча19,1млн.сом (анын ичинен 13,8 млн.сом субсидияны), анын ичинде калк 1,6 млн.сом.Мурунку жылга караганда жалпы дебитордук карыз 24,7% азайган.2020-жылдын 1-январына «Газпром Кыргызстан» ЖЧКсына колдонулган жаратылыш газ үчүн насыялык карыз 23,0 млн.сомду түзөт.

— «Токмок Водоканал» МИ боюнча 8,9 млн.сом, анын ичинде калк 6,4 млн.сом, мурунку жылга салыштырганда дебитордук карыз 3,2% өскөн.

— Токмок РЭТ боюнча 26,6 млн.сом, анын ичинде калк 12,0 млн.сом, мурунку жылга салыштырганда дебитордук карыз13,4% көбөйгөн.

— Коммуналдык ишканалар комбинаты боюнча- 7,6 млн.сом, анын ичинде калк–6,9 млн.сом, мурунку жылга салыштырганда дебитордук карыз 12,6%азайган.

“Токмок шаарын суу менен камсыздоо жана агынды суулардын тутумун жакшыртуу” долбоору боюнча тендерөткөрүлүп “Хаят Групп” компаниясы менен келишимдин негизинде 10 даана унаа сатып алынды. 2020-жылы долбоордун 2-этабы башталат.

Азыркы учурда “Токмок Жылуулук” муниципалдык ишканасын “Кыргызжылуулукэнерго” мамлекеттик ишканасынын карамагына өткөрүү боюнча материалдар Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн кароосунда.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— “Токмок жылуулук менен камсыздоо” мамлекеттик ишканасы жана “Токмок Жылуулук”  муниципалдык ишканасы тарабынан 2020-2021-жылдардын күзгү-кышкыжылуулук берүү мезгилине Токмок шаарынын турак жай фондун, социалдык инфраструктура объектилерин оӊдоо иштерин улантуу;

— «Токмок Водоканал» МИ тарабынан «Токмок шаарын суу менен камсыздоо жана агынды суулардын тутумун реабилитациялоо” долбоорунун ишке ашуусуна толук көмөк көрсөтүү;

— “Токмок Жылуулук”муниципалдык ишканасын “Кыргызжылуулукэнерго” мамлекеттик ишканасынын карамагына өткөрүү боюнча иштерди улантуу;

— Коммуналдык ишканалар комбинатыдебитордук карыздардын деңгээлин кыскартуу боюнча даректүү иш алып баруу менен соттук тартипте карыздарды кайтаруу тажрыйбасын колдонуусу жана  жалпыга маалымдоо каражаттарында маалыматтарды чагылдыруусу.

КӨРКТӨНДҮРҮҮ

Отчеттук мезгилде шаардагы сугат тармагын калыбына келтирүү жана жашылдандыруу, ыңгайлаштыруу жолдорду, автоунаа  жолдорун кышында тейлөөгө, кар күрөөгө жана тайгактын алдын-алуугабагытталган иштер, көчөлөрдүн жарыгын сактоо, санитардык тазалоо боюнча иш-чаралар аткарылган.

2019-жылдын жыйынтыгы боюнчашаарды көрктөндүрүү боюнча иштердин жалпы көлөмү 38,3 млн. сомду түзгөн.

Шаар боюнча баардыгы 70,5 миң кубометр таштанды чыгарылган. 57 чакан таштандылар жоюлуп, 5,8 миң кубометрташтанды чыгарылды. Жазгы ишембиликтерде шаардын аймагын тазалоодокошумча 2,2 миң кубометр таштанды чыгарылган. Гүлзарлардын (цветник)  сугат тармактары калыбына келтирилди.

101 түпдекоративдүү (73ийне жалбырактуу жана 28 башка сорттогу), 4000 түп декоративдүү тосмолор жана 15000 түп гүл көчөттөрүотургузулду. 1947 бак-дарактар буталган жана 947 түп декоративдүү бактардын көчөттөрүтигилген.

Сугат суусун алуу үчүн 12,6 км.арык тутумутазаланды жана оңдолду.Жаныбарлардын кутурма оорусунун алдын алуу максатында 2561 жолбун иттер атылган.

Шаардын көчөлөрүндөгү жарыктандыруучу 1423 шамды жана 8светофорду оң абалда кармап туруу боюнча туруктуу иш жүргүзүлгөн.

Жол кыймылынын  коопсуздугун камсыздоо үчүн 109 жол белгилери орнотулуп, 14ү оӊдолуп, 824,6 чарчы метржол белгилери чийилди.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— шаарды көрктөндүрүү,инфраструктурасын реконструкциялоо, башаламан таштандыларга жол бербөө жана келишимдеги милдеттерге ылайык  тиричилик таштандыларын өз убагында чыгаруу иштерининсапаттуу аткарылышы боюнча иштерди улантуу;

— шаардын ТЖМЭШтери, АКӨБдөрү менен келишимдеги милдеттенмеге ылайык иштин аткарылышы;

— үйлөрдүн айланасында санитардык ченемдерди сактоого катуу көзөмөл  жүргүзүү;

— таштандыларды чыгаруу үчүн акы өз убагында чогултулушун камсыздоо.

ӨКМ

Токмок  шаары боюнча ӨК бөлүмү  тарабынан 2019-жылга бекитилген Жарандык  коргоонуунун даярдоо планына ылайык иштер жүргүзүлдү.

2019-жылдын 18-январында секундасында 26метр болгон ылдамдыктагы катуу шамалга байланыштуу Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы Ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын2019-жылдын 19-январындагы №2-б буюрмасына ылайык өзгөчө кырдаал жарыяланган.Материалдык зыян 667,8 миң сомду түзгөн, адамдар жабыр тарткан эмес. Материалдык жабыр тарткандарга жергиликтүү бюджеттен 93 шифер бөлүнүп берилген.

Токмок шаардык мэриясынын 2019-жылдын 18-январындагы №4-б буюрмасы менен Шамшы дарыясында жана «Осмон» алышта жаз жана жай мезгилинде ташкын суулардын жана кыян жүрүшүнүн алды-алуу боюнча  иш-чараларды өз убагында жана сапаттуу өткөрүү максатында,  «Кыргыз-Тоо-Таш» ААКтын, «Интергласс» ЖЧКнын,  «Жылуулук менен камсыздоо» ТӨБдүн, «Железобетон» ААКтын, «Чуй-Гласс» ЖЧКнын жетекчилери тарабынан «Осмон» алышта жайгашкан  темир жол өтүүчү көпүрөлөрдүн астын  жана   алыштын нугун тазалоо жана тереңдетүү боюнчаиш-чаралар  өткөрүлдү. «Осмон» алыштын 800 метрузундуктагы бөлүгү тазаланды.

2019-жылга Токмок шаарынын Жарандык коргоонун бекитилген Даярдык планына ылайык, чарба жүргүзүүчү объектилер менен окуу жайларынын жаратылыш жана техногендик мүнөздөгү коркунуч менен өзгөчө кырдаал жаралышынын шарттарында даярдыктарын жогорулатуу максатында ыкчам даярдыктарын текшерүү боюнча төмөнкү иш-чаралар өткөрүлүп, «Канааттандырарлык» деген баа берилген. Анын ичинен:

— комплекстүү машыгуу боюнча “Токкож” жоопкерчилиги чектелген коомунда жана «Газпром Кыргызстан Чүйгаз филиалы»ААКта;

— объекттик үйрөтүү “Виватекс” ЖЧКсында жанаРеспубликалык маданият колледжинде өткөрүлгөн;

— жарандык коргоо кызматынын медициналык тейлөө жана медициналык колледжинде өткөрүлгөн;

— Токмок шаарынын коммуналдык-техникалык тейлөө кызматы менен атайын окутуу өткөрүлдү;

— Токмок шаарынын “Булак” борбордук базарында, МУЦА университетинде жана № 12 орто мектепте өрт өчүрүү боюнча тактикалык машыгуусу өткөрүлгөн;

— «Өзгөчө кырдаалдардын келип чыгуу коркунуч шарттарында (Жарандык коргоо кызматы) башкармалыктардын пункттарынын өздүк курамдарынын иштерин уюштуруу» темасында штабдык машыгуу өткөрүлгөн.

2019-жылдын жыйынтыгы боюнчаТокмок шаарынын аймагында 135 өрт чыгып, материалдык чыгым 6,0 миллион сомду түзгөн,2 адам курман болушкан.Былтыркы жылдын ушул эле мезгилине салыштырганда (126) 9 окуяга көбүрөөк болгон.

— Ошондой эле, 2019-жылдын 12-айдын ичинде авариялык-куткаруу иштерине 82 жолу чыккан, анын ичинде 2 чөгүп кеткен кишини суучулдар тарабынан издөө иш-чаралары өткөрүлгөн. 8 жолу жол кырсыктарына, эшиктерди ачууга 39 жолу, өз өмүрүнө кол салууга 5 жолу, ар кандай окуяларга 30 жолу чыгышкан.

Өрт коопсуздугунун эрежелерин үгүттөө жана жайылтуу максатында мезгилдүү басылмаларда 66 материал жарык көргөн, радио аркылуу 207 берүү уюштурулуп, СТВ телеканалында өрткө каршы темасы боюнча 20 сюжет көрсөтүлгөн.Ошондой эле 18290 адамды камтыган 2803  инструктаж өткөрүлгөн.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— өзгөчө кырдаалдардын алдын алуу боюнча жер алдындагы суунун деңгээлинин көтөрүлүшүнө мониторингди туруктуу негизде жүргүзүү.

— Ибраимов көчөсүндөгү жабык коллектордук-дренаждык тармакты калыбына келтирүү боюнча (Борончиев көчөсүнөн Киров көчөсүнө чейин) көмөк көрсөтүү.

— Бишкек-Нарын-Торугарт айланма автоунаа жолунун 71 чакырымдагы Чүй дарыясынын жээктерин бекемдөө иштерин жүргүзүү.

УКУК КОРГОО

Токмок шаардык ИИБ тарабынан  укук бузуулардын жана кылмыш иштеринин алдын алууну үзгүлтүксүз жүргүзүүнүн негизинде, жашы жете электер тарабынан жасалган  укук бузуулардын  алдын алуу, көчөлөрдөгү кылмыштуулук жана уурулук, диний экстремизм менен күрөшүү чаралары, кылмышкерлерди жана дайынсыз жоголгондорду  издөө туруктуу негизде ишке ашууда, баңгизат бизнеси менен күрөшүү боюнча, экономикалык кылмыштуулуктар, жемкорлуктун көрүнүштөрү менен иштер жүргүзүлүүдө, шаардыктардын коопсуздугу жана коомдук тартип камсыз болууда.

Токмок ШИИБнүн 2019-жылдын 12 айында кылмыштардын жана жоруктардын бирдиктүү реестрине(ЕРПП)баардыгы 2303факт катталган, анын ичинен 1889кылмыштын жана жоруктун бети ачылган,414үнүн бети ачыла элек, пайыздык катышта 82% түздү.

Кылмыштын түрлөрү боюнча, оор жана өзгөчө оор кылмыштар:  адам өлтүрүү 5 факт, баардыгы ачылды.Каракчылык 3 факт, баардыгы ачылды.Зордуктоо боюнча 13 кылмыш, баардыгы ачылды. Тоноочулук 25, ачылганы 24, ачыла элеги 1 факт.

Мүлк кылмыштуулугу боюнча: Уурулук фактысы 516, ачылганы 270, ачыла элеги 246, пайыздык кɵрсɵткүч 52,3%.Батир уурдоо боюнча 72 факт катталып, 27синин бети ачылды (37,5%) , ачыла элек 45 факт. Токмок шаарынын аймагында уурулук фактылары кɵбүнчɵ№2, №3 аймактык милиция бɵлүмчɵлɵрүндɵ кɵп катталган. Алдамчылык фактысы боюнча 378 факт катталып, 308инин бети ачылган (81,5%), 70 факт ачыла элек. Автоунаага мыйзамсыз ээлик кылуу боюнча 7 факт катталып, баардыгы ачылды.

2019-жылдын аралыгында Баңгизаттарды мыйзамсыз жүгүртүү менен күрөшүү тобу тарабынан (СБНОН) 30 фактаныкталып, 24 кылмыштын бети ачылган. Кылмыш жообуна 21 адам тартылган.

2019-жылдын 12-айында улуттар арасында жанжалдар катталган жок.Улут аралык жаңжалдардын алдын алуу боюнча 88 лекция окулду.

Жашы жете электер жана өспүрүмдөр инспекциясы тарабынан 20 кылмыш катталган (ээнбаштык-11, уурулук-3, опузалоо-1, тоноо-3, алдамчылык-1, ж.б.-1). Балдардын иштери боюнча 109 материал жөнөтүлгөн. Мектептерде 3249 лекция окулуп, 18 рейд жана 975 бала менен жекече тарбиялоо иштери жүргүзүлдү. Бүл көрсөткүч былтыркыга салыштырганда 15 фактыга азайган.

Токмок шаарынын ИИБ ЖККБ тарабынан 2019-жылдын жыйынтыгы боюнча мыйзамсыз түрдө күйүчү майды контрабандалык жол менен алып келип саткандарга 53 протокол түзүлүп 183,7 миӊ сомго айып салынган.

Токмок шаарынын ИИБ ЖККБ тарабынан 86жол кыймылынын эрежелерин бузуулар катталган. 6 адам каза болгон, 142 адам жаракат алган. Жаш өспүрүмдөрдүн катышуусу менен 23 окуя жол кырсыгы катталган, жаракат алгандар 33 адам.

2020-жылдын алдыдагы мезгилинде аткарылуусу зарыл:

— жасалган кылмыш  иштерин ачууда  жана  аныктоодо иликтөө жана ыкчам  топторунун иштерин жандандыруу;

— жол-транспорт кырсыктарын болтурбоо боюнча ишти жандандыруу;

-укук бузуулардын алдын алуу боюнча жана ушул максатта үгүттөө жана үйрөтүү иш-чараларын даярдоо жана өткөрүү боюнча иштерди күчөтүү;

— окуу жайлардын, уюмдардын, мекемелердин жамааттары аркылуу коомдо сабырдуулукту тарбиялоо боюнча иштерди жандандыруу.

МАМЛЕКЕТТИК ТИЛДИ ӨНҮКТҮРҮҮ

2019-жылдын 12айында 2015-2020-жылдары мамлекеттик тилди өнүктүрүү жана тил саясатын өркүндөтүү программасына ылайык Токмок шаардык мэриясы мамлекеттик тил боюнча шаардагы орто жана жогорку окуу жайларынын ортосунда планда көрсөтүлгөн иш-чаралардын негизинде иш алып барды. Алардын арасында:

19-февралда Медициналык колледж Борбордук китепкананын чоң залында “Тилим—жаным” аттуу Бүткүл дүйнөлүк эне тил күнүнө арналган майрамдык иш-чара уюштурган жана ага шаардагы улуттук-маданий борборлордун өкүлдөрү катышып, дүйнө элдеринин тили, каада-салты жөнүндө ырларды көркөм аткарып беришти. Колледждин студенттери тарабынан даярдалган дүйнө элдеринин салттары, кыргыз элинин “Ымыркайды бешикке салуу” салты жогорку деңгээлде аткарылган.

3-мартта Кыргыз Республикасынын Туу күнү, 5-мартта “Ак калпак жана Улуттук кийим күнү” Токмок шаарынын Борбордук аянтында салтанаттуу түрдө белгиленген. Бул иш-чара Токмок шаарынын Билим берүү бөлүмүнө караштуу №7 орто мектептин мугалимдери жана окуучулары тарабынан даярдалган. Мектептин окуучулары Ак калпак жана Улуттук кийимдин касиети, тарыхы жөнүндө баяндап бергенден кийин улуттук ыр, бийлерди аткарышты.

21-март — “Нооруз” майрамын шаардын баардык орто жана жогорку окуу жайлары кеңири белгилешти. 19-мартта Республикалык маданият колледжи “Нооруз” майрамына жакшы даярдык менен келишкен. Студенттердин эң жогорку чеберчиликте аткаруусундагы кыргыз элинин гана эмес Нооруз майрамын белгилеген башка улуттардын чыгармалары да аткарылды. “Кызга сөйкө салуу”, “Келин алуу”, “Бешик той” салттары бирин-бири улай аткарылды. Андан сырткары окуу жайы талапка ылайык жасалгаланган, кыргыз элинин макал-лакаптары, учкул сөздөрү көрүнүктүү жерлерге илинип коюлган,  лозунгдар жазылып илинген.

Медициналык колледждин жамааты “Нооруз—2019” майрамынаарналган “Сармерден” оюнунуюштурган. Мугалимдер эки топко бөлүнүп, “Сармерден” оюну аркылуу көркөм окуу, макал-лакап, табышмак айтуу боюнча чеберчиликтерин көрсөтүштү.

2018-жылы Токмок шаардык мэриясынын, Муниципалдык менчик башкармалыгынын, шаардык кеңештин, Каржы башкармалыгынын жана шаардык Жаштар иштери, дене тарбия жана спорт бөлүмүнүн, Салык кызматы менен Социалдык өнүгүү башкармалыгынын 68 кызматкери  Кыргызтестте тест тапшыруудан өтүп келишкен. Тесттен ийгиликтүү өткөн кызматкерлерге тиешелүү сертификаттар тапшырылган.

Мамлекеттик тил  Мыйзамынын  кабыл  алынганынын 30 жылдыгына карата 11-сентябрда Токмок шаардык мэриясынын Чоң залында “Биз тилибиз менен улуубуз” аттуу конференция өттү. Конференцияга Бишкек шаарынан жана Токмок шаарынын мектепке чейинки, орто  жана жогорку окуу жайларынын мугалимдери менен окуучулары, студенттер ошондой эле мекеме,уюм, ишканалардан жетекчилер жана мамлекеттик тил боюнча кызматкерлер чакырылган. 15-майда өткөрүлгөн “Сабаттуу бол” акциясынын жеңүүчүлөрүнө мэрия тарабынан жарыяланган тендераркылуу сатылып алган китептер белекке берилди.

Мамлекеттик тил Мыйзамынын 30 жылдыгы шаардын баардык мектепке чейинки мекемелеринде,мектептеринде, орто жана жогорку окуу жайларында жогорку деңгээлде белгиленди.

Ноябрь айында №5 орто мектебинде Тарых жана ата-бабаларды эскерүү күнүнүн 100 жылдыгы менен Мамлекеттик тил күнүнө арналган “Үркүн. Кайтуу” аталышындагы иш-чара болуп өткөн. Анда мектеп окуучулары Ысак Шайбековдун «Кайран эл» поэмасынан үзүндүлөрдү окуп, комузда кыргыз күүлөрүн аткарып беришкен.

Т.Сатылгановдун 155 жылдыгына карата, “Улуу манасчы Саякбай Каралаев” (С.Каралаевдин 125 жылдыгына карата), Н.Давлесовдун туулган күнүнүн 90 жылдыгына карата, Б.Алыкуловдун туулган күнүнүн 135 жылдыгына карата, композитор К.Молдобасановдун туулган күнүнүн 85 жылдыгына карата, драматург, жазуучу К.Жантөшевдин туулган күнүнүн 115 жылдыгына карата, акын, жазуучу А.Токомбаевдин туулган күнүнүн 115 жылдыгына карата, мамлекеттик, партиялык-саясий ишмер Т.Усубалиевдин 100 жылдыгына карата шаардын баардык китепканаларында юбилейлик китеп көргөзмөлөрү жана тематикалык такталар мамлекеттик жана расмий тилдерде жасалгаланган.

Декабрь айында Маданият ордосунда фольклордук жамааттын жетекчиси Лира Асанкулова тарабынан уюштурулган «Ырдайлы кыргыз ырларын» аталышындагы концерт болуп өткөн. Аталган иш-чарага Достук үйүнүн татар, орус, өзбек, уйгур, дунган, корей улуттук маданий борборлорунун фольклордук жамааттары катышкан. Андагы 35 катышуучунун ар бири кыргызча ырларды ырдашкан.

Мындан тышкары, декабрь айында тестирлөөдөн өтпөй калган шаардын бир катар кызматтарынын кызматкерлери кайрадан тестирлөөдөн өтүшкөн. Анын жыйынтыгы боюнча белгилүү даражадагы сертификаттар тапшырылмакчы.

Иш кагаздары, чогулуштар мамалекеттик жана расмий  тилде жүргүзүлөт. Отчеттор, маалыматтар, каттар, буйруктар биринчи кезекте мамлекеттик тилде даярдалып жүргүзүлөт.

Иш кагаздарын жүргүзүүнүн негиздери боюнча усулдук, кыргызча-орусча, орсуча-кыргызча сөздүктөр, башкы зарыл нускоолор, адабияттар, каражаттар менен дээрлик баардык түзүмдүк бөлүмдөр, орто жана жогорку окуу жайлары камсыз  болушкан.

Компьютерлерге “Тамга-КИТ” программасы, элетрондук сөздүктөр коюлган. Кадрларды кызматка алууда мамалекеттик тилди билүү талабы бар. Залдар, кабинеттер, имараттардын ичи-сыртындагы көрнөктөрдөгү аталыштар мамлекеттик тилде жазылган.

2020-жылыаткарылуусу зарыл:

— Кыргыз Республикасынын “Мамлекеттик тили жөнүндө”  Мыйзамынын,  Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2017-жылдын 21-ноябрындагы №757 токтомунун аткарылышы так көзөмөлгө алынуусу;

— кадрдык өзгөрүүлөргө байланыштуу, иш кагаздарын мамлекеттик тилде жүргүзүү боюнча окуу курстарында кызматкерлерди окутуу жүргүзүлүүсү жана улантылуусу;

— Токмок шаарынын аймагындагы соода, коомдук тамак-аш түйүндөрүнүн, ишкана,уюм жана мекемелердин алдындагы көрнөк-жарнактардын мамлекеттик тилде жазылышын көзөмөлгө алуу.

КАТТАР, ДАТТАНУУЛАР МЕНЕН ИШТӨӨ ЖАНА АТКАРУУ ТАРТИБИ

2019-жылдын жыйынтыгы боюнча 964 арыздар жана кайрылуулар каралды, бул мурунку жылдын ушул эле мезгилине салыштырмалуу 77гекөбүрөөк.Алардын ичинен 271иоң чечилди, 611 кайрылууларга түшүндүрүү иштери жүргүзүлдү, 75 кайрылууну аткаруудан баш тартылды, 7 кайрылуу аткарууу иретинде турат.Анын ичинен: Кыргыз Республикасынын Президентинин аппаратынан7,Кыргыз Республикасынын  Өкмөтүнүн аппаратынан 4кайрылуу, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы Ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынан 34, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кенешинен -5, Акыйкатчыдан-2.

Электрондук кайрылуулардан 30 арыз болгон.

2019-жылдын  12 айында “Ишеним телефону 146” кызматына 7692 (2018-ж- 9842) чалуулар  болгон,бул мурунку жылдын ушул эле мезгилине салыштырмалуу – 2150гө азыраак, анын ичинде социалдык маселелер боюнча -209, коммуналдык маселелер боюнча 7219- чалуулар болгонжана башка маселелер боюнча 264-чалуулар.

«Менин шаарым Токмок-Мой город Токмок” шаардык газетасында “Шаардагы апта” рубрикасы үзгүлтүксүз түрдө жарандардын кайрылууларынын мүнөздөрүн жана мазмунун ачык-айкын  чагылдырып турат. Токмок шаардык мэриясында расмий түрдө төмөнкү дарек боюнча сайт ачылган:www/tokmokcity.kg. 1 кайрылуу болгон, аткарылды.

Токмок шаардык мэриясынын жетекчилиги тарабынан 104(2018-ж -111) адам кабыл алынып, бул мурунку жылдын ушул эле мезгилине салыштырмалуу – 7 адамга азыраак болду. Алардын 47 кайрылуулары оң чечилип, 55 адамга түшүндүрмө берилген, 2 кайрылуу аткаруу иретинде.

Баардык арыздар,  каттар жана даттануулар  “Жарандардын кайрылууларын кароо тартиби жөнүндө” Мыйзамга ылайык каттоого алынат жана так каралып турат.

Түшкөн документтердин аткарылуусу:

2019-жылдын 12 айында Токмок шаардык мэриясына Кыргыз Республикасынын жогорку органдарынан  2528 ченемдик-укуктук актылары келип түшкөн. Алардын ичинен  2517си аткарылды, 11и аткарууда турат. Алардын ичинде:          

  • ченемдик-укуктук актылар -50 (анын ичинен КР Өкмөтүнүн каттары -36),
  • КРӨ Чүй облусундагы Ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын каттары-903 ( анын ичинден -119 буюрмалар, токтомдор),
  • 208 телефонограммалар;
  • Кыргыз Республикасынын министирликтеринен жана ведомстволорунан 412 иш кагаз келип түшкөн;
  • Токмок шаарындагы уюмдар менен мекемелерден  919 кат келип түшкөн.

Аткаруу тартиби дайыма жетекчиликтин көзөмөлүндө турат.

Жергиликтүү экономиканы
өнүктүрүү бөлүмүнүн башчысы                                        Ф.А.Малабаева