Улутту улут кылган – тил

Менин Шаарым / Мой Город

Мындан туура 31 жыл мурун, тактап айтканда, 1989-жылы 23-сентябрда Кыргыз ССРинин Жогорку Совети “Кыргыз ССРинин мамлекеттик тили жөнүндө” мыйзамын кабыл алып, андан соң кыргыз тилине Мамлекеттик тил макамын берген. Бул мыйзам 2004-жылы Жогорку Кеңештин Мыйзам чыгаруу жыйыны тарабынан жаңыланып, анда кыргыз тили мамлекеттик тил, ал эми орус тили расмий тил деп жарыяланган.
Кыргыз тилине Мамлекеттик тил макамынын берилиши-адилеттүүлүктү калыбына келтирүүгө, ошону менен бирге коомдун руханий жаңылануусуна, жаңыча ой жүгүртүүсүнө, эне тилдин кадырын көтөрүүгө ташталган зор кадам болгон.
Мына, ошол күндөн бери, 23-сентябрь-кыргыз тил майрамы катары белгиленип келет. Бул күнү билим берүү мекемелеринде кыргыз тили боюнча ар кандай сынактар уюштурулуп, концерттик программалар менен коштолот. Ушул майрамды утурлай, мамлекеттик деңгээлде атайын иш-чаралар өткөрүлүп, кыргыз тилин өнүктүрүү, үйрөтүү маселелеринин тегерегинде талкуулар болуп турат.
Быйылкы жылдагы белгилүү себептерден улам, мамлекеттик тил күнүнө арналган иш чаралар сейрек болду. Шаарыбыздагы республикалык адистештирилген балдарды жана үй-бүлөнү реабилитациялоо борборунда кыргыз тили күнүнө арналган “Эне тилим эчен кылым карыткан, эч ким аны өчүрө албайт тарыхтан” аталыштагы кароо – сынак болуп өттү.
Сынакта аталган борбордун кызматкерлери эки жаатка бөлүнүп, кызыктуу концерттик программа тартуулашты. Бири “Ак калпак” командасы болсо, экинчиси “Ак элечек” аталыштагы команда болду.

“Башканы коюп, Манасты айт” – демекчи, Диана Ормушеванын аткаруусундагы Манас айтуу иш чараны ачып берди. Андан соң, борбордун мүдүрү Гүлнара Аманбаева 23-сентябрь мамлекеттик тил майрамына карата куттуктоосун айтып, кыргыз тилинин азыркы учурдагы абалына токтолуп кетти.
Андан соң, кыргыз кийимин кийген сулуулардын коштоосунда шаңдуу кечеге орун берилди. Алгач, ар бир топтун саламдашуусу жана кыргыз тилине арналган ыр саптары жаңырды. Ал эми командалардын өз аттарынын чечмелөөсү кызыктуу жана пайдалуу маалыматтар менен коштолду. Күнүмдүк, көрүп жүргөн баш кийимдердин мааниси терең, жеткиликтүү чечмеленип берилди.
Сынактын калган тапшырмалары кыргыз бийи, тематикалык ырлар, кыргыз тилине арналган макал-лакаптар жана акыйнек айтышуу менен коштолду. Мындан сырткары, “каада салтсыз эл болбойт” дегендей, биринчи топ баланы бешикке салуу ырымын чагылдырса, экинчи топ тушоо кесүү жөрөлгөсүнөн үзүндү көргөзүп, бул салттардын маанисине токтолуп кетишти.
Сынактарда албетте, жеңүүчү жана жеңилүүчү болот эмеспи. Андыктан, атаандаш топтордун аткарган ыр-күүлөрүн калыстык менен баалап туруу үчүн атайын калыстар тобу уюштурулган. Алар: республикалык адистештирилген балдарды жана үй-бүлөнү реабилитациялоо борборунун мүдүрү Гүлнара Аманбаева, борбордун котормочу милдетин аркалап келе жаткан Саткынгүл Итигулова жана борбордун айдоочусу Садбакас Жакушев болушту.
Калыстар мүчөсүнүн бир добушу менен жана ар бир тапшырманын жыйынтыгынын негизинде “Ак элечек” командасы жеңүүчү деп табылды. Гүлнара Жалиловна эки командага профсоюздун жана администрациянын атынан акчалай сыйлыктарды тапшырса, Саткынгүл Итибаева көрсөткөн активдүүлүгү үчүн команда мүчөлөрүн өзүнүн атынан жеке белектер менен сыйлады.
Чындыгында, ар бир концерттик программа мыкты чеберчилик менен аткарылып, көрүүчүлөрдүн арзуусуна ээ болду. Кыргыз тилибизди бул күнү гана эмес, дайыма баалап, барктап жүрүү үчүн анча деле күч талап кылынбайт. Андыктан, кыргызды кыргыз кылган тилибиз өчпөсүн!

Э. ТОЙМАТОВА.


Данная статья является интеллектуальной и авторской собственностью МУ «Менин шаарым Токмок – Мой город Токмок».
Перепечатка материала с сайта невозможна без письменного разрешения редакции. Наша почта: moi_gorod-2006@mail.ru