Өз тилибизди баалай билели

Менин Шаарым / Мой Город

Ар бир таӊы сезилбей өтʏп жаткан азыркы учурубузда, дʏйнө эле тʏрдʏʏ кеселдерге туш болуп, турмуштун тʏркʏн сыноосунан өтʏп жаткан чагы. Быйылкы кычыраган кыштын акыркы айы байып бараткан кезде, эне тилибизди аздектеп белгилөөчʏ кʏнʏнө кезек келип калды. Кыргыз эли ʏчʏн беш нерсе көөнөрбөс ыйык аманат, алар: Ала –Тообуз, “Манасыбыз”, боз ʏйʏбүз, ак калпак, ак элечегибиз жана эне тилибиз.
Эне тил! Кандай жөнөкөй, кандай улуу сөз! Дал ушул сөз ар бирибиздин каныбызды ойнотуп, акылыбызды арыштатып турат. Элибизди эл кылып, улут катары таанытып келе жаткан улуу белгибиз бул эне тилибиз – кыргыз тили. «Элсиз тил болбойт – тилсиз эл болбойт», кыргыздын кыргыздыгын тастыктаган эне тилибиз. Дʏйнөдө теӊдеши жок алп «Манастай» дастандарды жараткан эне тилибиз жөнʏндө эмне айтса да жарашат.
Нечен кылым тарыхый шартты башынан кечирген эл далай уруу, калк менен кошуна – колоӊ болушту, нечендеген кʏчтʏʏ хандыктардын кол алдында жашады. А бирок, өз эне тилин унутушкан эмес. Чет элдер менен соода, маданий, элчилик байланыштар болгон ʏчʏн кыргыз тилинде көптөгөн улуттардын, анын ичинде кытай, монгол, тибет, тʏрк, уйгур сөздөрʏ кирип келген. Кыргыздар ислам динине оой баштаганда араб, перси, орус жана чет элдик сөздөр колдонулуп тил байыган. Кыргыз тилинде тʏндʏк жана тʏштʏк диалектиси сакталган, негиздеп айтканда эне тилибиз улутубуздун кутун тʏзʏп турат.
Эзелтен эл ичинде сөздʏн майын тамызып, сөздʏн байлыгын агызып айткан акындар, жомокчулар, дастынчылар, манасчылар, чечендер, сынчылар, акылмандар, санжырачылар арбын аздектеп эне тилин улам байытып келе жаткан учур. Тил жʏрөктʏн ачкычы, ойдун сандыгы демекчи ар бир эл өз тилин сʏйʏп сʏйлөй билʏʏсʏ зор маданият, анткени адам баласы айбанаттардай жеке эле өз тилин билбестен башка улуттагы элдердин тилин билип дʏйнө башкаргандыгында эмеспи.
Бирге жʏрөм эне тилим кадырлайм,
Бʏт тил менен иштейм, ыр ырдайм
Башка тилди жандай жакшы көрсөм да
Эне тилим сʏйгөнʏмдөн жаӊылбайм — деп улуу акыныбыз Алыкул агабыз айткандай, ар бир эл өз тилин унутпасын, барктасын, сʏйлөй билип мактасын.
Биздин Токмок шаарыбыздын китеп сʏйʏʏчʏлөрʏ, биз шаарыбыздагы борбордук китепканын кызматкерлери сиздер менен жакындан байланышууга куштарбыз, себеби COVIDдин кесели сиздерди куттуу китепканабызга мейманчылыкка мурдагыдай чакыра албай турган кез. А бирок, ардактуу жердештер биздин дилибиз дайыма сиздер менен, учурда онлайн –интернет каттамы менен жана ʏналгы жана гезит барактары менен салам дуба айтмакчыбыз. Алды менен Бʏткʏл дʏйнөлʏк эне тил майрамы менен куттуктайбыз, ар бириӊиздерге бакубат жашоо жолдойбуз! Быйылкы жаӊы шайланган ажобуз С. Н. Жапаров «2021-жыл — Жаштарды колдоо жана элдин ден соолугун чыӊдоо жылы» деген жарлыкты колдоду, андыктан акыл жаштан, асыл таштан демекчи ар бириӊиздерге бекем ден соолук, тынччылык тилейбиз.
Эне тилим ыйык туткан сыймыгым
Бабалардан жете келген сыйлыгым
Тамчы суудай бапестелип сакталган
Жʏрөгʏмдөн тʏнөк алган ыйыгым.

Т. Бейшембиева, №7 филиалынын китепкана башчысы.


Данная статья является интеллектуальной и авторской собственностью МУ «Менин шаарым Токмок – Мой город Токмок».
Перепечатка материала с сайта невозможна без письменного разрешения редакции. Наша почта: moi_gorod-2006@mail.ru